Me zhvillimin e shpejtë të teknologjisë, përmbajtjet e krijuara nga Inteligjenca Artificiale po bëhen gjithnjë e më të përhapura në internet. Një nga format më të diskutueshme është teknika e njohur si deepfake, e cila mund të manipulojë fytyra, zëra dhe veprime të njerëzve duke krijuar video që duken shumë reale, por që në fakt janë të rreme.
Termi deepfake u shfaq për herë të parë në vitin 2017 dhe vjen nga kombinimi i fjalëve “deep learning” (një metodë e inteligjencës artificiale që imiton mënyrën se si mëson truri i njeriut) dhe “fake” (e rreme). Përmes kësaj teknologjie kombinohen pamje, audio dhe video reale me materiale të krijuara artificialisht, duke prodhuar përmbajtje që mund të mashtrojë lehtësisht publikun.
Shpesh në këto video përdoren figura publike që duken sikur thonë ose bëjnë diçka që nuk ka ndodhur kurrë. Qëllimet mund të jenë të ndryshme: manipulimi i opinionit publik, dëmtimi i reputacionit të dikujt, shpifjet, mashtrimet në internet apo edhe bullizmi online. Në disa raste, teknologjia deepfake përdoret edhe për krijimin e materialeve pornografike të rreme.
Me kalimin e viteve, këto video janë bërë gjithnjë e më bindëse, gjë që e bën të vështirë dallimin mes realitetit dhe manipulimit. Megjithatë, ekzistojnë disa mënyra të thjeshta për të identifikuar nëse një video mund të jetë e manipuluar.
7 mënyra për të kuptuar nëse një video është deepfake
1. Kontrolloni burimin e videos
Gjithmonë shikoni se kush e ka publikuar videon. Nëse ajo vjen nga një profil i panjohur, një faqe e dyshimtë ose një llogari pa reputacion, ka më shumë gjasa që të jetë e manipuluar.
2. Vëzhgoni përputhjen mes buzëve dhe zërit
Në shumë raste, videot deepfake kanë mospërputhje mes lëvizjeve të buzëve dhe fjalëve që dëgjohen. Mund të dallohen vonesa të vogla, ton artificial ose mënyrë e pazakontë e të folurit.
3. Kërkoni detaje të pazakonta në imazh
Elemente si hije të çuditshme, pjesë të paqarta në fytyrë, deformime në sfond ose lëvizje të pazakonta të syve mund të jenë shenja të manipulimit.
4. Shikoni për etiketa ose metadata të AI
Disa platforma dhe programe të inteligjencës artificiale vendosin shenja identifikuese ose metadata që tregojnë nëse një video është krijuar ose modifikuar me AI.
5. Verifikoni informacionin në media të tjera
Nëse videoja tregon një ngjarje të rëndësishme, kontrolloni nëse është raportuar edhe nga media të tjera të besueshme ose nga faqe që verifikojnë faktet.
6. Analizoni shprehjet dhe reagimet e personit
Në videot deepfake, mimika e fytyrës shpesh nuk përputhet me emocionet ose fjalët. Lëvizjet mund të duken të panatyrshme ose të ngurta.
7. Përdorni mjete digjitale verifikimi
Ekzistojnë platforma dhe programe që analizojnë videot dhe imazhet për të zbuluar manipulime të mundshme të krijuara nga inteligjenca artificiale.
Në një epokë ku përmbajtja digjitale mund të manipulohet me lehtësi, aftësia për të identifikuar videot deepfake është bërë një aftësi e rëndësishme për përdoruesit e internetit. Të kontrollosh burimin, detajet vizuale dhe kontekstin e informacionit mund të ndihmojë shumë për të shmangur mashtrimet online.
