Duke shëtitur nëpër rrugët e qendrës historike të Beratit, ndihesh sikur je kthyer pas në kohë. Ky qytet, një pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 2008, duket sikur është nxjerrë nga një libër përrallash për fëmijë: shtëpi guri, rrugë labirinth, kopshte plot me lule, xhami dhe kisha të lashta, dhe një kështjellë që e mbikëqyr nga lart. Nga tarraca e Traditës së Beratit, një shtëpi tradicionale e shndërruar në një hotel butik dhe restorant, pamja është e paharrueshme. Duke shtrirë duart, ndihesh sikur mund të prekësh çatitë e shtëpive të lashta përgjatë lumit Osum, dhe Ura e Goricës, vetëm pak metra larg, është sfondi perfekt për një foto suvenire. Është vendi ideal për t'u zhytur plotësisht në këtë qytet me një histori mijëvjeçare.
Të zgjohesh brenda mureve të këtij hoteli butik të vendosur në një vilë guri dhe të shijosh një mëngjes të bollshëm i rrethuar nga heshtja e qytetit që zgjohet ngadalë përpara se të nisesh për të eksploruar është një nga përvojat më të bukura në Berat. Tavolina është e mbushur me ushqime të zgjedhura: lëngje frutash të freskëta, kafe, vezë fshati, kroasanë, petulla, djathë i bardhë dhie, mjaltë dhe reçelra shtëpie. Tradita e Beratit ka gjashtë dhoma gjumi të mobiluara deri në detajet më të vogla: midis qilimave me motive gjeometrike, enëve prej bakri, zbukurimeve prej druri dhe perdeve të bardha të qëndisura me dorë nga artizanët e qytetit, dallohen tiparet origjinale të strukturës, siç janë oxhaqet dhe muret prej guri të ruajtura me kujdes.
Berati është një qytet piktoresk me rrugë të pjerrëta që të çojnë në vende ku koha duket sikur ka ndaluar. Shtëpitë e bardha me çati kafe dhe dritare që mbivendosen, kishat e lashta, si ato të Shën Thomait dhe Shën Spiridhonit, kopshtet e harlisura që dalin nga pas portave shumëngjyrëshe. Dhe pastaj janë xhamitë e qytetit, midis të cilave spikat xhamia e Beqarëve, e ndërtuar për praktikantë që kërkojnë një grua, me piktura që dekorojnë muret e saj të jashtme. Çdo cep, çdo vështrim është një ftesë për t'u ndalur dhe për të vëzhguar ngadalë bukurinë dhe veçantinë e këtij vendi. Deri në Kalanë e Beratit, brenda mureve të së cilës, ende të banuara sot, shtrihen rrënojat e kishave, xhamive dhe një prej muzeve më të bukura të Shqipërisë, Onufri, kushtuar piktorit të ikonave të shekullit të 16-të me të njëjtin emër.
Për më romantikët, magjia ndodh në mbrëmje, kur qielli bëhet portokalli dhe rozë. Menuja ofron gatimet më të shijshme lokale. Byreku me spinaq, tava e pjekur me rikota, domate dhe speca të mbushur, qoftet e bëra në shtëpi dhe ullinjtë e famshëm të Beratit. Darka duhet të shoqërohet me një verë nga vreshtaria lokale, Hoço Wine. "Berati, në zemër të Shqipërisë, krenohet me disa nga vreshtat më të mira të vendit, të cilat së bashku krijojnë një peizazh piktoresk që rivalizon Italinë dhe Francën", thotë Antonel Hoço, i cili, së bashku me motrën e tij Kejsi, menaxhon vilën. Çdo përbërës në menu është lokal, sezonal dhe tepër i freskët, në përputhje me traditën më të mirë shqiptare. Në verë, kur nxehtësia e ditës ia lë vendin ajrit të freskët, mund të darkoni nën qiellin me yje, duke shikuar dritat e qytetit. Një ëndërr? Jo, këtu është thjesht realitet.
Mollë dhe dardha të pjekura me krem
Flokë të thinjura? Më pak rrezik nga kanceri!
Vjeshta, momenti i ripërtëritjes
Sekreti i bukurisë, pse duhet të flini herët?
Arla Dermishi, notarja kampione e Shqipërisë!
