Sezoni i gripit 2025 ka nisur me një të papritur të rëndësishme: nënlloji më i përhapur i virusit H3N2 nuk përputhet me atë që është përfshirë në vaksinën aktuale. Në Japoni dhe në Mbretërinë e Bashkuar po qarkullon një variant tjetër, i cili mund ta bëjë epideminë më të fortë se parashikimet fillestare. Virologu italian Roberto Burioni apelon për kujdes të shtuar dhe vaksinim, sidomos tek fëmijët.
Gripi në Japoni: fillim i hershëm dhe agresiv
Ky sezon gripal ka nisur ndryshe nga vitet e mëparshme. Japonia—vend kyç për parashikimin e sezonit gripal në hemisferën veriore—raporton fillimin e një vala të fortë dhe të hershme të gripit.
Sistemi i survejimit epidemiologjik në vend ka shënuar rritje të shpejtë të rasteve, duke raportuar mbi 20 pacientë për çdo institucion shëndetësor—a tregues i një qarkullimi të fuqishëm viral që në javët e para të nëntorit.
Raste të rënda tek fëmijët: një sinjal shqetësues
Ajo që e bën situatën edhe më delikate është raportimi i disa rasteve të encefalopatisë gripale tek fëmijët, si dhe një rast vdekjeje. Ky është një ndërlikim i rrallë, shpesh i vështirë për t’u diagnostikuar dhe lehtësisht i ngatërruar me kriza febrile konvulsive.
Pa studime të publikuara ende, është e pamundur të nxirren përfundime të sakta, por sinjalet vijnë nga mjekë dhe klinicistë të besueshëm—prandaj nuk duhen neglizhuar.
Edhe Kina ka reaguar, duke rekomanduar shmangien e udhëtimeve drejt Japonisë—a hap që tregon se situata po monitorohet me seriozitet, edhe pse nuk përbën domosdoshmërisht rrezik të menjëhershëm për pjesën tjetër të botës.
Risi virologjike: një H3N2 jashtë vaksinës
Problemi kryesor nuk është vetëm intensiteti i rasteve, por vetë struktura e virusit.
Çdo vit, Organizata Botërore e Shëndetësisë zgjedh variantet që përfshihen në vaksinën sezonale, bazuar në qarkullimin global. Në shkurt, për komponentin H3N2, u përzgjodh një virus i nënkladës J—atëherë dominues.
Megjithatë, në fund të sezonit gripal në hemisferën jugore u shfaq një variant tjetër, nënklada K, i cili u shfaq pas vendimit të OBSH-së dhe nuk u fut dot në përbërjen e vaksinës së këtij viti.
Tani, të dhënat nga Japonia dhe Mbretëria e Bashkuar tregojnë se rreth 90% e viruseve të izoluar i përkasin pikërisht kësaj nënklade K.
A funksionon ende vaksina?
Pyetja e pashmangshme është: “Çfarë vlere ka vaksina në këtë situatë?”
Studimet e para në modele shtazore tregojnë se ekziston një nivel mbrojtjeje, por më i ulët se sa pritej. Tek furetët e vaksinuar, përgjigjja imunitare është më e dobët, e ngjashme me atë që shihet në fund të një sezoni gripal.
Janë të dhëna paraprake, që kërkojnë kujdes në interpretim, por jo alarm.
Pjesa më e rëndësishme lidhet me fëmijët: tek ta, mbrojtja duket të jetë dukshëm më e fortë. Kjo merr peshë të veçantë përballë raportimeve nga Japonia, duke qenë se vaksinimi i fëmijëve mund të:
ulë rrezikun e komplikacioneve të rënda,
ngadalësojë qarkullimin e virusit në komunitet.
Si duhet të përballemi me dimrin?
Të dhënat nga Japonia dhe Mbretëria e Bashkuar sugjerojnë një sezon më intensiv se vitet e fundit, por jo një skenar paniku.
Ajo që kërkohet është qartësi dhe strategji, jo frikë:
Vaksinim, veçanërisht për fëmijët dhe grupet vunerabël
Survejim i vazhdueshëm i rasteve dhe i varianteve virale
Reagim bazuar në të dhëna, jo në perceptime alarmiste
