Një atak kardiak ndodh kur rrjedhja e gjakut drejt një pjese të zemrës bllokohet papritur, zakonisht për shkak të një mpiksjeje në arteriet koronare. Kjo është një nga emergjencat më të rënda mjekësore dhe koha është vendimtare për mbijetesën. Njohja e shenjave paralajmëruese dhe reagimi i shpejtë mund të bëjnë dallimin mes jetës dhe vdekjes.
Shenjat paralajmëruese
Simptomat e një ataku kardiak mund të ndryshojnë, por shfaqen shpesh këto:
Dhimbje ose presion i fortë në kraharor që mund të përhapet në krah, shpinë, qafë ose nofull.
Vështirësi në frymëmarrje.
Djersitje e ftohtë dhe e tepërt.
Marramendje, nauze ose të vjella.
Ndjenjë ankthi ose frikë të papritur.
Çfarë të bëni menjëherë
Nëse dyshoni se po përjetoni ose dikush pranë jush po kalon një atak kardiak:
Thirrni urgjencën (127/112) pa humbur kohë. Koha është faktori më i rëndësishëm.
Qëndroni ulur ose shtrirë në një pozicion të rehatshëm për të ulur ngarkesën në zemër.
Përtypni një aspirine (300 mg) nëse nuk jeni alergjikë dhe nuk keni kundërindikacione. Aspirina ndihmon në hollimin e gjakut dhe ul rrezikun e formimit të mëtejshëm të mpiksjes.
Nëse jeni vetëm, lini derën hapur dhe telefonin pranë, që ndihma të ketë qasje më të shpejtë.
Mos drejtoni makinën vetë për të shkuar në spital – mund të humbisni ndjenjat gjatë rrugës.
Ndihma për të tjerët
Nëse jeni dëshmitar i një ataku kardiak:
Telefononi menjëherë urgjencën.
Nëse personi humbet ndjenjat dhe nuk merr frymë, filloni reanimacionin kardiopulmonar (CPR) nëse keni njohuri. Në mungesë të trajnimit, shtypni fort dhe shpejt në qendër të kraharorit (rreth 100–120 herë në minutë) derisa të vijë ndihma.
Parandalimi
Edhe pse askush nuk mund ta parashikojë plotësisht një atak kardiak, disa hapa ndihmojnë ta ulin ndjeshëm rrezikun:
Ushqyerja e shëndetshme dhe aktiviteti fizik i rregullt.
Mbajtja nën kontroll e tensionit të lartë, diabetit dhe kolesterolit.
Ndalimi i duhanit.
Kontroll mjekësor periodik, sidomos pas moshës 40 vjeç ose nëse keni histori familjare me probleme të zemrës.
