Takimi me rrezik të lartë midis Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, dhe homologut të tij rus, Presidentit Vladimir Putin, u prezantua si një hap thelbësor drejt paqes në luftën e Ukrainës. Por, pa një armëpushim dhe me një ftesë për në Moskë, takimi gati tre-orësh mes dy liderëve ka sjellë më shumë pyetje sesa përgjigje.
Këtu janë pesë pikat kryesore nga samiti në Alaskë.
Ndërsa Putin afrohej, Trump duartrokiti. Dy liderët u shtrënguan ngrohtësisht duart dhe buzëqeshën.
Ishte një moment i jashtëzakonshëm për Putinin, një lider që shumica e vendeve perëndimore e kanë përjashtuar që kur Moska nisi pushtimin e plotë të Ukrainës në vitin 2022. Udhëtimet e tij ndërkombëtare që nga ajo kohë janë kufizuar kryesisht në vende miqësore me Federatën Ruse, si Koreja e Veriut dhe Bjellorusia.
Fakti që samiti në Alaskë ndodhi fare, ishte një fitore për Putinin. Por kjo pritje do të kishte tejkaluar edhe ëndrrat më të guximshme të Kremlinit. Në vetëm gjashtë muaj, Putin kaloi nga të qenit i përçmuar nga Perëndimi në një mik të mirëpritur në tokën amerikane. Për të përmbyllur gjithçka, në një moment që dukej i paplanifikuar, Putin pranoi të merrte një udhëtim deri në bazë në limuzinën e blinduar të Trumpit, në vend që të përdorte makinën e tij presidenciale me targa të Moskës. Ndërsa automjeti largohej, kamerat u fokusuan te Putini, i ulur në sediljen e pasme dhe duke qeshur.
Putin përballet me pyetje që nuk i bëhen kurrë
Në 25 vitet e tij si president i Rusisë, Putin ka arritur të kontrollojë plotësisht mediat, duke shtypur lirinë e gazetarisë dhe duke zëvendësuar informacionin me propagandë. Megjithatë, vetëm pak minuta pasi zbriti në Alaskë, një gazetar bërtiti në drejtim të tij: "A do të ndalosh së vrari civilë?" Nëse pyetja e shqetësoi, ai nuk e tregoi, përkundrazi, u duk se ngriti supet dhe shmangu shikimin.
Gjatë një momenti të shkurtër dhe disi kaotik për fotografi, u bënë edhe më shumë pyetje me zë të lartë, përfshirë një në rusisht që pyeste nëse Putin do të ishte i gatshëm të takohej me Presidentin Volodymyr Zelensky në një samit trepalësh. Edhe një herë, nuk pati ndonjë reagim të qartë nga presidenti rus, përveç një buzëqeshjeje enigmatike.
Çfarë u tha kur bisedimet përfunduan më herët se pritej?
Mediet nga e gjithë bota u mblodhën në sallën me Putinin dhe Trumpin me pritshmërinë për një konferencë shtypi; në vend të saj, të dy liderët dhanë deklarata dhe nuk pranuan pyetje nga gazetarët. Në mënyrë të pazakontë, ishte Putini ai që foli i pari. Ai lavdëroi "atmosferën konstruktive dhe respektin e ndërsjellë" të bisedimeve "fqinje", dhe më pas filloi të rrëfente një histori të shkurtër të Alaskës si ish-territor rus.
Ndërsa Putin fliste, Trump qëndronte në heshtje. Kaluan disa minuta para se presidenti rus të përmendte atë që e quajti "situata në Ukrainë", në dukje, arsyeja kryesore për samitin. Kur e përmendi, ishte për të deklaruar se, megjithëse ishte arritur një "marrëveshje" e papërcaktuar, "shkaqet rrënjësore" të konfliktit duhej të eliminoheshin që të arrihej paqja.
Kjo frazë me siguri ngriti alarmin në Kiev dhe më gjerë. Që nga fillimi i luftës, ajo është kthyer në një mënyrë të shkurtër për të përshkruar një sërë kërkesash ekstreme dhe të pazgjidhshme që Putin thotë se pengojnë një armëpushim.
Këto përfshijnë: njohjen e sovranitetit rus mbi rajonet ukrainase të Krimesë, Donetskut, Luhanskut, Zaporizhzhias dhe Khersonit; si dhe kërkesat që Ukraina të pranojë çmilitarizimin, neutralitetin, asnjë përfshirje ushtarake të huaj dhe zgjedhje të reja. Në thelb, këto përbëjnë një kapitullim, të papranueshëm për Kievin, por ende edhe pas tre vitesh e gjysmë lufte të përgjakshme, absolutisht thelbësor për Moskën. Me këtë, u bë e qartë se nuk kishte marrëveshje.
Çfarë nuk u tha?
Në mënyrë jashtëzakonisht befasuese, duke pasur parasysh kontekstin dhe premisën e samitit, kur i erdhi radha Trump-it për të folur, ai nuk e përmendi asnjëherë Ukrainën apo mundësinë e një armëpushimi. Më së afërti që iu afrua referimit të konfliktit ishte kur tha se "pesë, gjashtë, shtatë mijë njerëz në javë" po vriten dhe vuri në dukje se edhe Putini donte të shihte një fund të gjakderdhjes.
Trump, zakonisht i zgjatur në fjalime, këtë herë dukej se kishte më pak për të thënë sesa Putini. Deklarata e tij ishte e dallueshme për shkurtësinë, e pazakontë për të, por kryesisht për paqartësinë e saj. "Kishte shumë, shumë pika për të cilat ramë dakord," tha Trump, duke shtuar se ishte bërë "përparim i madh" në një "takim jashtëzakonisht produktiv".
Por ai nuk ndau asnjë detaj dhe nuk dukej se ishte ndërmarrë ndonjë hap konkret drejt zgjidhjes së konfliktit në Ukrainë. Nuk u shpall asnjë marrëveshje e madhe apo ndonjë takim trepalësh me presidentin Zelensky.
Për lehtësim të Moskës, nuk pati asnjë përmendje të ndonjë “pasoje të rëndë” që Trump kishte kërcënuar më parë se do të pasonte nëse nuk arrihej një armëpushim.
“Nuk arritëm deri aty,” pranoi Trump.
Pastaj, optimist por sërish i paqartë, shtoi: “Por kemi një shans shumë të mirë që të arrijmë atje.”
“Herën tjetër në Moskë” – Putin bën një përjashtim, flet në anglisht
Samiti mund të mos ketë sjellë ndonjë përparim konkret drejt paqes në Ukrainë, por ai vulosi afrimin midis Rusisë dhe SHBA-së.
Fotografitë e dy presidentëve duke shtrënguar duart dhe duke buzëqeshur qarkulluan gjerësisht në rrjetet sociale ,ashtu si edhe imazhet e ushtarëve amerikanë të gjunjëzuar teksa shtronin qilimin e kuq në këmbët e avionit të Putinit. Para se të përfundonte deklaratën e tij, Putini iu referua një prej temave të përsëritura nga presidenti amerikan, që konflikti në Ukrainë nuk do të kishte nisur kurrë nëse Trump do të ishte në pushtet.
Pavarësisht pohimeve të Trump për “përparim të madh”, nuk u zbulua asgjë me peshë në samitin e Alaskës, megjithatë të dy udhëheqësit lanë derën hapur për një takim tjetër, kësaj radhe në tokë ruse. “Ndoshta do të shihemi sërish shumë shpejt,” tha Trump.
Duke përmbyllur një deklaratë të përbashkët në të cilën nuk iu desh të bënte as premtime, as lëshime e as kompromise, Putini ndoshta u ndje mjaftueshëm i qetë sa të fliste në anglisht, një rast i rrallë. Duke qeshur, e shikoi Trump-in dhe tha: “Next time in Moscow.”
“Oh, kjo është interesante,” u përgjigj Trump. “Do të më sulmojnë pak për këtë, por e shoh si një mundësi të mundshme.”
-
-
Emmanel Macron çudit plazhistët me trupin: “Paska six packs”!
16 Gusht, 16:21
